Bilgiustan.com Web Sitemize Hoşgeldiniz, 07 Aralık 2019

Gebelikten Korunma Doğum Kontrol

Gebelikten Korunma Doğum Kontrol

Gebelikten Korunma Doğum Kontrol Yöntemleri

Gebelikten Korunma Yolları
Gebelikten korunma yolları, kontrasepsiyon ya da doğum kontrol yöntemleri olarak da bilinir. Gebelikten korunma da amaç ovum ile spremin birleşmesinin önlemesi ya da birleşme gerçekleşse bile mitoz bölünmenin başlamamasının sağlanmasıdır.

Gebelikten Korunma Doğum Kontrol YöntemleriGebelikten korunma yolları:
• Periyodik sakınma,
• Isı yöntemi,
• Billing yöntemi,
• Geri çekme yöntemi,
• Diyafram
• Porsiyo başlığı
• Vajinal sünger
• Rahim içi araç
• Kondom (Prezervatif)
• Spermisitler
• Vazektomi, histerektomi
• Hormonal kontrasepsiyon olarak sıralanabilir.

Periyodik Sakınma
Doğurgan günlerde seksüel sakınma (Ovum 6- 12 saat, sperm 2- 3 gün canlı kalabilir). Yalnız stabil sikluslu (adet dönemi düzenli) kadınlarda periyodik sakınma kullanılabilir.
26- 30 günlük siklus arası için hesaplama örneği;
İlk fertil günü: Kısa siklus 18
Son fertil günü: Uzun siklus 11
26-18=8
30-11=19
Yani siklusun 8 ile 19’ncu günleri arasında korunmasız cinsel ilişkiden kaçınılmalıdır.

Isı Yöntemi
Siklusun ilk yarısında düşük ısı görülür. Siklus ortasında vücut ısısında 0.2 ile 06 derecelik bir ısı yükselmesi olur. Progesteron hormonunun termik etkisinden dolayı siklusun 2’nci yarısından gelecek menstruasyonun başlamasına kadarki süreçte vücut ısısı 37.0 ile 373 dereceler arasında kalır. Bu yöntemin herhangi bir yan etkisi yoktur. Çiftlerin uyumu üzerinde herhangi bir etkisi kanıtlanmamaıştır. Bir sonki fertiliteyi etkilemez ve masrafsızdır. Enfeksiyon hastalıklarından birine yakalanan kadınlarda (ısı enfeksiyon nedeniyle artabileceğinden), düzensiz adet görenlerde ve emzirme döneminde uygulanmaz.

Billing Yöntemi
Periovulatuar estrogen sonucu servikal sekresyonun artması bazı kadınlarda artan berrak akıntı olarak görülür. Bu durum ovülasyon indikatörü olarak kullanılır. Yani ovülasyonun gerçekleştiği anlamını taşır. Vajinadan akışkan servikal mukusun aktığının görüldüğü günlerde ve maksimum mukus akmasından sonraki 4 gün cinsel ilişkiden sakınma uygulanır.

Geri Çekme Yöntemi
Meninin dışarı çıkışından (ejeculatio seminis) önce penisin geri çekilmesi ile kohabitastasyonunun kesilmesidir (penise basınç uygulanarak meninin dışarı çıkmasının önlenmesi). Riskli bir yöntemdir.

Diyafram
Üstüne kauçuk geçirilmiş fleksible bir metal halkadan ve ince elastik kauçuk bir membrandan ibarettir. Çapı 45- 105 mm arasında değişir. 5 mm aralıklarla farklı büyüklükte olarak satılır. Vajinal bariyer yöntemi ilk planda spermler için taşıyıcı olarak kullanılır. Diyafram aracılığı ile serviks utei ince bir spermisit (sperm öldürücü) ile kaplanır. Bu durum boşalmadan sonra spermlerin serviks uterinin alkali mukusu içine ilerlemesine engel olur. Spermler vajinada kalır ve vajinanın asidik ortamında hareketsizleşir.

Diyafram uygulama: Konkav taraftaki diyafram kenarına spermisit sürülür (1 çay kaşığı), halka sıkıştırılır ve vajinaya sokulur. Mesane (idrar torbası) boş olarak cinsel temastan en az 10 dakika ve en fazla 2 saat önce uygulanır. Cinsel birleşme diyafram uygulamasından 2 saat sonrasında gerçekleşecekse ilave spermisit kullanılmalıdır. Diyafram cinsel temastan sonra en az 6 saat yerinde kalmalıdır. En fazla 24 saat sonra çıkarılmalıdır. Sıcak su ve sabunla temizlenir, dezenfektan maddeler kullanılmaz.
Yan etki: Vajinal irritasyon veya artan idrar yolu enfeksiyonu ile lokal iltihaplanmalar ve ekseriya hemoroidal şikayetler görülebilir.
Avantajı: Partner hissetmez. Sistemik yan etkisi yoktur. Assenden enfeksiyonlardan korur.
Sakıncası: Cinsel birleşme esnasında çoşku kaybı yapabilir. Kadın genital organına uygulama zorunluluğu uzun süre olursa kolpit yapabilir.

Porsiyo Başlığı
22- 31 mm büyüklüğünde plastik başlık, 3- 4 büyüklük çeşidiyle piyasada satılmaktadır. Porsiyo vajina üstüne konduktan sonra kapiller adezyonla porsiyoya sıkıca yapışır ve vajina içine sıkı bir kapak oluşturur. Spermlerin mukus tabakasına geçmesine engel olur. Sistemik yan etkisi yoktur. Partner hemen hemen hissetmez. Assenden enfeksiyonlardan ve neoplaziden korur.
Sakıncası: Bazı kadınlar sevikal çoşkuyu kaybeder. Uygulamayı öğrenmek önemlidir çünkü lokal tahrişe sebep olabilir. Beraberinde spermisitler kullanılır.

Vajinal Sünger
Poliüretandan yapılmıştır ve spermisit nonoxynol ile ıslatılmış olarak bulunur. Tek kullanımlıktır. Kadın kendisi ya da bir aplikatör yardımıyla vajinaya sokulur ve serviksin önüne konur. İçerdiği spermisitler ile spermlerin hareketsizleştirilmesi sağlanır.

Rahim İçi Araç
Rahim İçi Araç (RIA), Intrauterin araç olarakta bilinir. Polietilenden yapılmıştır. Bazılarında baryum sülfat bulunur ve bu materyal röntgende görülebilir. Bakırlı olanlarda rahim içi aracın sapı 0.2 ile 0.4 mm kalınlığında bakır tel ile sarılıdır. Endometrial lökositoz implantasyonuna engel olur ve aşağıdan gelen spermlerin sayısını azaltır.
Rahim içi araç yalnız steril şartlarda uzman bir sağlık personeli tarafından takılır. Menstruasyon esnasında (adetin 2- 4’ncü günü), siklusun ortasında (periovulatuar servikal kanal açıklığı) ya da menstruasyonun sonu ile adetin 19’ncu günü arasındaki zamanda atılma oranı azlığından dolayı uygulanabilir. Uygulandıkta hemen sonra ultrason ile kontrol edilir.

Rahim İçi Araç Çeşitleri
• Nova T
• RIA bakır T
• Multiload Cu 250 Short
• Multiload Cu 250
• IUPKupier T200
• Gyne-T

Rahim İçi Araç Uygulanmaması Gereken Durumlar
• Gebelik
• Açıklanamayan mano metrorajiler
• Uterus anomalileri (bicornus, arcuatus vb.)
• Büyük uterus myomatosus
• Tekrar eden genital enfeksiyonlar
• Hipoplazik uterus
• Bakır alerjisi
• İmmün sistem reaksiyonu

Rahim İçi Aracın Durumsal Uygulanmaması Gereken Durumlar
• Yaş 20’den küçük ve dış gebelik öyküsü olanlar
• Pıhtılaşma bozukluğu
• Romatizmal endokardit
• Hipermenore
• Anemi

Rahim İçi Araç Yan Etkileri
• Kanama anomalileri
• Genital enfeksiyonlar
• Rahim içi aracın atılması
• Dış gebelik
• Perforasyon
• Uygulama esnasında vazo- vagal reaksiyonlar (bradikardi, hipotansiyon)
Avantajı: Güvenilirdir ve sistemik etkisi yoktur. Değiştirilebilir ve cinsel ilişkiye bağlı değildir. Partner tarafından kesinlikle hissedilmez ve kadındaki coşkuyu azaltmaz.

Kondom (Prezervatif)
Prezervatif meninin vajina ve servikse girmesini önler. Mekanik koruyucu özelliği sebebiyle cinsel yolla bulaşan hastalıklara karşı koruyucu özelliktedir.
Uygulama: Kondom, cinsel temasın başlamasından önce erekte olan penise geçirilir. Temas sonrası henüz ereksiyon durumundaki penis vajinadan, kondomdan sıkıca tutularak çıkarılır. Doğru uygulandığında güvenilirdir. Sistemik yan etkisi yada uygulanmaması gereken bir durum bulunmamaktadır. Ancak cinsel temasta spontanlığın azalması ile birlikte zevk ve çoşkunun azalması sıkça görülen bir durumdur. Nadir rastlanmakla birlikte prezervatifin cinsel birleşme esnasında yırtıldığı vakalar mevcuttur.

Spermisitler
Köpük, tablet, ovül, krem ve jel formunda bulunur. Spermleri hareketsizleştir, öldürür ve bu sayede spermlerin servikal kanala girmesine engel olur. Ovül ve tablet formu ilişkiden 10 dakika önce uygulanır. Jel ve krem bir aplikatör yardımı ile vajina içerisine uygulanır. Ejekülasyon mümkün olduğunca 1 saat içerisinde gerçekleşmelidir. Sistemik bir yan etkisi bulunmamaktadır.

Vazektomi, Histerektomi
Erkeklerin sperm kanallarının (ductus deferens) bağlanmasına vazektomi, kadınların yumurtalık kanallarının bağlanmasına ya da çıkarılmasına histerektomi adı verilir. Bu işlem öncesinde kişiler kesin karar vermelidir. Çünkü geri dönüş mümkün değildir. Döllenme yanlızca mikroşirurjik operasyon yöntemiyle gerçekleştirilebilir. Bu yöntemde de döllenme ihtimali oldukça düşüktür.

Hormonal Kontrasepsiyon

a)Oral Ovulasyon Engelleyiciler
Ovulasyonun santral (FSH+LH) inhibisyonudur. Nidasyonun engellenmesi ise endometriumun proliferasyonunun inhibisyonu ve sekretuar transibrmasyonun zamanından önce olması nedeni ile olur.
Kombinasyon hapları östrojen ve gestajen komponentleri içerir.
Yan etkileri: daha ziyade östrojene bağlı olarak baş ağrısı, bulantı, ödem oluşması, kilo alma, libido kaybı, hipertansiyon, glikoz toleransında azalma, tromboemboliler, apopleksi, koroner anjiopati, post pill amenore görülebilir.
Uygulanmaması gereken durumlar (Kontraendikasyonları): gebelik, derin ven trombozu, emboliler, periferik dolaşım bozukluğu, hipertansiyon, hormona duyarlı tümörler, kolestatik karaciğer bozukluğu, orak hücreli anemi, açıklanamayan genital kanamalar, 35 yaş üzerinde sigara içenler.
Sakıncası: Her gün alınması zorunludur. Adet döneminde bozukluğa sebep olabilir.

b)Mini Haplar, Depo Gestajen
Servikal mukus ve endometriumun değişmesi sonucunda spermlerin hareketsizleşmesini sağlar. Siklus ortasında LH pikinin azaltılmasını sağlar ancak ovülasyonu engellemesi %40- 50 kadardır. Kariyovasküler riski yoktur. Her gün aynı saatte alınmaz ise over kistlere ve düzensiz sikluslara sebep olur.
c)Postkoital Kontrasepsiyon (Ertesi Gün Hapı)
Fertilize ovumun nidasyonuna engel olarak işlev görev hap çeşididir. Cinsel temastan sonra mümkün olduğu kadar çabuk veya maksimum 72 saat sonra her biri 50 mg. etinilöstradiol ve 250 mg levonorgestrol içeren 2 tablet alınır.
Yan etkileri: Bulantı, memelerde gerginlik, menstruasyon kanamasının erken ya da geç olması.

Gebelikten Korunma Yollarında Gebelik Oluşma Oranları
Korunma yok- yüzde 85
Geri çekme- yüzde 14.7
Kondom- yüzde 9.8
Diyafram- yüzde 12
Vajinal sünger- yüzde 16
Rahim içi araç- yüzde 2
Haplar- yüzde 3.8
İmplantlar- yüzde 0.8
İnjeksiyonlar- yüzde 0.4
Vazektomi, histerektomi- yüzde 0.5


BU KONUYU SOSYAL MEDYA HESAPLARINDA PAYLAŞ

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.

Bir Cevap Yazın